راهنمای تدوین طرح درس Lesson Plan

مراحل اصلی تحلیل و تنظیم طرح آموزشی

۱- تحلیل و تنظیم اهداف آموزشی

2-تحلیل و تعیین موقعیت آموزشی
3-تحلیل و تعیین محتوا، روش و وسیله کمک آموزشی
4-تحلیل و تعیین نظام ارزشیابی
گام اول : تحلیل و تنظیم اهداف آموزشی
هدفهای آموزشی، بیان کننده وضعیت مطلوب یادگیرنده در یک رویداد آموزشی هستند. هدفهای آموزشی ازنظر ماهیت و زمان تحقق متفاوت اند، و به سه گروه کلی تقسیم میشوند.

1-اهداف آرمانی یا غایی(Aims: (در سطح کلان برنامه ریزی آموزشی موردتوجه هستند و به مجریان برنامه های آموزشی مدرسین )چندان ارتباطی ندارد.

2-اهداف کلی(Goals(:هدفهای کلی آموزشی اهدافی هستند که در پایان یک دوره آموزشی تحقق یابند.
3-اهداف عینیbjective)O :(این اهداف، اهدافی هستند که در فرآیند اجرا بسیار حائز اهمیت هستند و مجریان برنامههای درسی و مدرسین باید بر اساس این اهداف سازماندهی کنند.

هدفهای مفید و قابل وصول باید چهار ویژگی داشته باشند:

1-دانشجو محور( مخاطب یادگیرنده) باشند.

2- توصیفی از نتایج یادگیری باشند.

3-صریح و قابل فهم باشند.

4-قابل مشاهده و اندازه گیری باشند.

مراحل نگارش هدفهای آموزشی:

1-تعیین هدف یا هدفهای کلی

2-تبدیل اهداف کلی به اهداف میانی ( رئوس مطالب)

3-تبدیل هدفهای میانی به هدفهای عینی و قابل مشاهده

4-بازنگری و تنظیم مجدد اهداف آموزشی

تعیین هدف یا هدفهای کلی آموزشی

هدفهای کلی آموزشی اهدافی هستند که در پایان یک دوره آموزشی تحقق یابند. و معمولاً به صورت عبارتهای کلی مطرح میشوند. این اهداف در طی دوره قابل ارزشیابی نیستند .با افعال کلی تدوین میشوند مانند: یاد بگیرد ، آشنا شود ، بفهمد ، بداند و

......دانشجو مهارتهای مقدماتی بالینی را کسب نماید

روشهای پیشگیری از بارداری را بشناسد

با آناتومی تنه آشنا شود.

و سایر افعال کلی مانند :

لذت بردن       دانستن

آشنا شدن       فهمیدن

ارزش گزاری    درک کردن

تصدیق کردن  کسب کردن

دوست داشتن   باور کردن

تمایل داشتن   قدردانی کردن

از عهده برآمدن فکر کردن بشناسد

تبدیل هدفهای کلی به اهداف میانی:

هدفهای میانی از هدفهای کلی سرچشمه میگیرند، اما نسبت به آنها محدودتر و مشخص تر، و نسبت به

هدفهای عینی جامعیت و شمول بیشتری دارند.

اجزاء مختلف فرمولاسیون فراوردههای دارویی

آناتومی دستگاه تنفس

تبدیل هدف های جزئی به هدف های عینی و قابل مشاهده

هدفهای آموزشی عینی به آن دسته از هدفها گفته میشود که نوع رفتار و قابلیتهایی را که انتظار داریم دانش جو پس از یک فعالیت آموزشی به آنها برسند، مشخص میکنند. اولین پیشنیاز برای نوشتن یک هدف عینی صراحت و قابل فهم بودن آن است، برای نوشتن هدفهای عینی باید از افعالی استفاده کرد که نتوان بیش از یک معنا از آنها استنباط کرد.

تحلیل کردن                صحبت کردن

پیشبینی کردن           فهرست کردن

تعیین کردن                انتخاب کردن

توضیح دادن                نوشتن

مجزا کردن                 محاسبه کردن

استنباط کردن          آزمایش کردن

تقسیم کردن              کشیدن

ویژگیهای هدفهای عینی خوب تعریف شده

1-رفتار مورد انتظار باید صریح دقیق و قابلمشاهده باشد.

2-موقعیتی که رفتار باید در آن مشاهده شود(انجام گیرد) مشخصشده باشد.

3-سطح اجرا(درجه موقعیت ) باید دقیقاً مشخص باشد.

ترکیبات پیشتاز گلیکوزیدها را نام ببرد عوارض و فواید مینی پیل را مقایسه کند.

معرفها و واکنشها ی مهم را لیست کند عروق اصلی قلب را بر روی مو لاژ نشان دهد.

خواص فیزیکی و شیمیایی گلیکوزیدها را شرح دهد PIDرا تعریف نماید.

گام دوم : تحلیل موقعیت آموزشی

1-وقایع و تجارب یادگیری را تعیین کنید.

2-رابطه بین هدفها را مشخص کنید.

3-رفتار ورودی را پیش بینی کنید.

4-ارزشیابی تشخیصی را اجرا کنید.

5-اولین گام آموزشی را معین کنید.

گام سوم : تحلیل و تعیین محتوا، روش و وسایل کمک آموزشی

مسلم است که اگر محتوا، روش و وسایل متناسب یا هدفها انتخاب و تنظیم نشوند – حتی اگر هدفهای

آموزشی دقیق وخوب تنظیم شده باشند – فعالیتهای آموزشی هرگز دانشجویان را به آنچه باید برسند، هدایت نخواهد کرد.

تهیه و تنظیم محتوای آموزشی :

یکی از اصول مهمی که باید در طراحی آموزشی موردتوجه قرار گیرد، تهیه و تنظیم محتوای آموزشی است. به طورکلی اصول و ضابطه هایی که در تهیه و تنظیم محتوای آموزشی باید در نظر گرفته شود، عبارت اند از:
1-متناسب با اهداف آموزشی

2-میزان، علاقه رغبت و توانائی دانشجو  8-ارتباط با مسائل روز

3-مفاهیم، اصول و قوانین هر علم           9-انطباق با زمان آموزش

4-ساخت علوم مختلف                          10-پایه ای برای آموزش مداوم

5-توالی مطالب                                       11-فرصت مناسب برای فعالیتهای یادگیری چندگانه

6-تازگی موضوع 

7-پروراندن مفاهیم اساسی و روشها

  روش تدریس :

روش تدریس استاد کلید یادگیری دانشجو است. از مهمترین ویژه گیهای تدریس:

هدفدار ، نظامدار، متقابل ، پویا و پاسخگو به نیازهای فراگیران بودن را میتوان نام برد.

بر اساس استراتژی آموزشی متناسب با اهداف و حیطه آموزشی میتوان از روشهای مختلف ازجمله:

سخنرانی تعاملی ، بحث گروهی ، حل مسئله، پرسش و پاسخ ، ،clinical Demonstrationگزارش صبحگاهی و....... استفاده نمود.

وسایل آموزشی :

کلیه وسایل و امکاناتی که به یادگیری بهتر و تفهیم مطالب کمک مینماید
انواع وسایل کمکآموزشی نورتاب و غیر نورتاب : تخته، مولاژ ، ماکت ، پروژکتور اورهد ، پروژکتور اسلاید، ویدیو پروژکتور و..........

معیارهای انتخاب وسایل آموزشی:

ویژگیهای آموزشی وسیله: وسایلی که انتخاب میشوند باید علاوه بر ارائه انتقال مطالب و مفاهیم جدید، در صورت لزوم امکان تکرار فراگرفته گذشته را نیز فراهم آورند و علاقه دانشجو را نسبت به موضوع آموزش جلب کنند، و این توجه را تاپایان فعالیتهای آموزشی حفظ نمایند، علاوه بر این کیفیت یادگیری را افزایش دهند و دانشجو را به پاسخگویی و ابرازواکنش تشویق کنند.

ویژگیهای فنی وسیله: مهمترین ویژگیهای فنی یک وسیله آموزشی را میتوان بهصورت زیر خلاصه کرد.

1-توانائی انتقال پیام موردنظر

2-قابلیت حمل ونقل (قابلیت جابه جا کردن)

3-سهولت کاربرد

4-سهولت دستکاری و تعمیر

5-قابلیت رجوع(رجوع پذیری)

امکانات اجرائی: مهمترین عواملی که در اجرا پذیری وسایل آموزشی تأثیر میگذارند عبارت اند از

1-تعداد فراگیران

2-وضعیت و اندازه کلاس

3-زمان لازم

4-در دسترس بودن

5-اقتصادی بودن

گام چهارم : تحلیل و تعیین نظام ارزشیابی

1-تغییرات و توانایی موردنظر چه بهصورت هدفهای نوشتهشده و چه در ذهن معلم باشد باید دقیقاً تعریف شود.
2-تعیین معیار موفقیت یادگیرنده که برای قضاوت درباره عملکرد او مورداستفاده قرار خواهد گرفت.
3-سرانجام باید، با توجه به انتظاراتی که مدرس از بازده دارد، نوع سؤال را مشخص کنیم.
انواع آزمون برای اهداف شناختی بر اساس لایههای حیطه شناختی و عمق یادگیری انتخاب و تدوین میگردد.

• -آگاهی، دانش  (Tax1)
• -تحلیل ؛ نتیجه گیری (Tax2)
• -قضاوت ؛ ارزشیابی (Tax3)

دریک امتحان ازهر توکسونومی چه تعدادی باشد؟ چینش سؤالات از ساده به مشکل و متناسب باهدف باشد.
انواع سؤالات حیطه شناختی

سوالات عینی : چند گزینه ای MCQ ، صحیح-غلط ،True Falseو.......

سؤالات تشریحی( Essay)

آزمونهای حیطه مهارتی

یک آزمون عملی چنان آزمونی است که دانشجو را وادار میکند یک وظیفه حرفهای را در شرایط واقعی یا مشابه با شرایطی که باید فعالیتهای حرفهای خود را در آینده در آن اجرا کند آن را انجام دهد مانند آزمونهای  ............، performance Test Simulated performance ،Port folio ،PMP ، OSCE,OSPE

با توجه به اندازهگیری حیطه های یادگیری و نوع مهارت نوع آزمون انتخاب میگردد.